برنامه ریزی

در ابتدای سال همیشه دانش آموزان دچار این مشکل هستند که چگونه می توانند برای خود، یک برنامه مطالعاتی منظم داشته باشند. یا اگر مشاور برای آنها برنامه ریزی کند فقط چند روز اول، آن را اجرا می کنند. یکی از دلایل عدم موفقیت در این زمینه غیر واقع بینانه بودن برنامه ی مطالعاتی است. برای اینکه یک برنامه عملی قابل اجرا باشد، در مرحله اول از دانش آموز بخواهید هدف اصلی و واقع بینانه ی خود را در ابتدای سال مشخص کند. مثلاً اهدافی مانند قبولی تیز هوشان، معدل 20، قبولی در مدارس نمونه و .... در مرحله دوم اهداف فرعی که او را به هدف اصلی می¬رساند، مشخص کنید. به طور مثال برای قبولی در آزمون تیزهوشان در ابتدا باید به چه موقعیت¬هایی دست پیدا کرد تا به هدف اصلی رسید؟
مرحله سوم شروع برنامه ریزی است به این شکل که:
1- از دانش آموز خواسته شود تا امکانات و محتوایی که در اختیار دارد را مشخص کند. (کتاب های درسی، 5 حلقه¬ی یادگیری و ... ). برای این منظور که چه محتواهایی مطالعه خواهد شد.
2- کارهای ثابتی روزمره مشخص شود مثل ساعت رفت و برگشت به مدرسه، وقت ناهار و نماز، کلاس های فوق برنامه که ساعت مشخصی دارد، تماشای تلویزیون، ساعت خواب میان روز و خواب شب، ساعت بیداری،... .
3- برنامه را بر اساس اولویت بندی مطالعه و انجام کارها باید تنظیم کرد و تاکید شود که برنامه باید متناسب و بر اساس برنامه ی هفتگی مدرسه باشد. اولویت بندی مطالعه دروس برای دانش آموزان متفاوت است ولی در هر صورت باید دروسی که مطالعه آنها ضروری و مهم ترند در اولویت قرار داده شود.
می توان به این صورت برنامه ریزی کرد:
هنگام شروع مطالعه در روز: مطالعه دروس همان روز ، مطالعه دروس فردا، مطالعه درس آزمون، مشاهده CD و مراجعه به سایت، البته (مطالعه دروس بر اساس برنامه هفتگی الزامی است) همچنین توصیه میشود مطالعه دروس سنگین پشت سر هم نباشد، بلکه یک درس عمومی، یک درس اختصاصی در برنامه گنجانده شود.
دانش آموزان در برنامه مطالعاتی خود، ساعاتی را به مراجعه به سایت اختصاص می دهند که می تواند یک یا دو بار در هفته باشد. ممکن است بعضی از دانش آموزان هر روز به سایت مبتکران مراجعه کنند.
مهمترین عامل در برنامه مطالعاتی مشخص کردن زمان هایی برای استراحت است. مطالعه مداوم و پشت سر هم میزان یادگیری را پایین می آورد.
توصیه هایی در خصوص زمان استراحت:
کارهای متفرقه، فعالیت های مورد علاقه را حتما" در برنامه خود یادداشت کنند تا برنامه مطالعاتی روزانه خسته کننده نشود.حتی اگر در ساعت خاصی به تماشای فیلمی می پردازند آن را در برنامه هفتگی خود منظور کنند.
ممکن است دانش آموز در یک درس ضعیف باشد و یا به علت اینکه دروسی مثل ریاضی و علوم برای دانش آموزان مشکل است و احتیاج به تمرین بیشتری دارد، توصیه می شود در برنامه زمان خاصی مثلا" 45 دقیقه فقط به مطالعه آن دروس اختصاص داده شود.
آخر هفته زمان مناسبی برای مرور دروس هفتگی یا جبران عقب افتادگی ها در طول هفته است. همیشه در برنامه یک ساعت برای کارها و امور غیر منتظره در نظر گرفته شود به این دلیل که هیچ گاه برنامه ها قابل پیش بینی نیست.
رضا عشوری -  مسئول مشاوره مبتکران استان گیلان